HaEmunot veHaDeot · [Treatise II] The Unity of the Creator, Chapter 7
1
ואלה האנשים, ירחמך האל! ארבע כתות. השלש מהם יותר קדמונים, והרביעית מקרוב יצאה. הראשונה רואה כי משיחם גופו ורוחו מהבורא יתברך. והשנית רואה שגופו נברא ורוחו מהבורא לו. שלישית רואה שרוחו וגופו נבראים, ויש בו רוח אחרת מהבורא. אבל הרביעית חושבת שהוא כמו הנביאים בלבד, וסוברים בבן הנזכר אצלם בו, כאשר נסבור אנחנו בבני בכורי ישראל (שמות ד' כ"ב) כי הוא להגדיל ולפאר בלבד. וכאשר חושבים זולתנו ענין אברהם ידיד הבורא. וזאת הכת האחרונה התחייבו ממה שאשיב עליהם בספר זה, וממה שאזכרנו בשער השלישי בשער בטול התורות שנקרא בערבי אל נס"ך. וכל מה שאזכרנו במאמר השמיני בביאת המשיח. אך הכת הראשונה האומרת כי קצת האל שב גוף ורוח, היא מתחייבת עם שתי התשובות האלה כל מה שיתחייבו בו האומרים, כי הדברים הנבראים הם מן הבורא. והכת השלישית האומרת שגופו ורוחו מחודשים, תחייב כי גוף מחודש שב אלוה בשתוף דבר בו אלהי, ומקישין אותו לחול הכבוד על הר סיני, ובעץ הסנה, ובאהל מועד. וזה מחייב אותם להאמין, כי האהל והסנה וההר, האלהים גם כן, ויוסיפו רעה, ועם זה התחייבו מה שזכרתיו בשער בטול התורות ובשער ביאת המשיח. אך הכת האמצעית התחייב בו מה שהתחייבו בו השתי כתות יחד, תתחייב מה שהתחייבה בו הראשונות, מפני שאמרה שהרוח אלהית עליונה, ומה שהתחייבה בו האחרונה, מפני שאמרה כי הגוף מחודש. ואם זה מה שיש בשער בטול התורות וביאת המשיח לא תמלט ממנו, והוא, מה שזכרתיו בקצרם לגלות התשועה על מי שהאמין שהוא שנים או שלשה או יותר, אך הוא אחד נפרד:
Ey Tanrı sana merhamet etsin, bu insanlar dört gruptur. Bunların üçü daha eskidir; dördüncüsü ise yakın zamanda ortaya çıkmıştır. Birinci grup, mesihlerinin bedeninin ve ruhunun kutsanmış Yaratan’dan olduğunu düşünür. İkinci grup, bedeninin yaratılmış, ruhunun ise Yaratan’dan ona verilmiş olduğunu düşünür. Üçüncü grup, ruhunun ve bedeninin yaratılmış olduğunu, fakat onda Yaratan’dan başka bir ruh bulunduğunu düşünür. Dördüncü grup ise onun yalnızca peygamberler gibi olduğunu düşünür; onda geçen “oğul” ifadesini de bizim “İsrael benim ilk oğlumdur” (Şemot 4:22) sözü hakkında düşündüğümüz gibi, yalnızca yüceltme ve onurlandırma anlamında kabul eder. Başkalarının Avraam için “Yaratan’ın dostu” denmesi hakkında düşündüğü şey de buna benzer. Bu son grup, bu kitapta onlara vereceğim cevaplarla, üçüncü kapıda “yasaların iptali” kapısında —Arapçada buna nesih denir— anacağımız şeylerle ve sekizinci makalede Maşiah’ın (Mesih’in) gelişi konusunda anacağımız her şeyle yükümlüdür. Birinci grup, “Tanrı’nın bir kısmı beden ve ruh oldu” dediği için, bu iki cevaba ek olarak, yaratılmış şeylerin Yaratan’dan olduğunu söyleyenlere gereken bütün sonuçlarla yükümlüdür. Üçüncü grup, bedeninin ve ruhunun sonradan yaratılmış olduğunu söylediği için, sonradan yaratılmış bir bedenin, içindeki ilahi bir şeyin ortaklığıyla tanrı haline geldiğini söylemek zorunda kalır. Bunu Sinay Dağı’nda, çalıda ve Buluşma Çadırı’nda Görkemin yerleşmesine kıyas ederlerse, çadırın, çalının ve dağın da tanrı olduğunu kabul etmeleri gerekir; böylece kötülüğü artırmış olurlar. Bununla birlikte yasaların iptali kapısında ve Maşiah’ın gelişi kapısında andığım şeylerle de yükümlüdürler. Orta grup ise iki grubun birlikte yüklendiği sonuçlarla yükümlüdür: Ruhun yüce ve ilahi olduğunu söylediği için ilk grubun yüklendiğini; bedenin sonradan yaratılmış olduğunu söylediği için son grubun yüklendiğini yüklenir. Yasaların iptali ve Maşiah’ın gelişi kapısında bulunan şeylerden de kurtulamaz. Bunu kısa biçimde, kurtuluşun iki, üç veya daha çok olduğuna inanan kimseye değil, O’nun ayrı ve tek olduğuna inanan kimseye ait olduğunu açığa çıkarmak için andım.
ואלה האנשים, ירחמך האל! ארבע כתות. השלש מהם יותר קדמונים, והרביעית מקרוב יצאה. הראשונה רואה כי משיחם גופו ורוחו מהבורא יתברך. והשנית רואה שגופו נברא ורוחו מהבורא לו. שלישית רואה שרוחו וגופו נבראים, ויש בו רוח אחרת מהבורא. אבל הרביעית חושבת שהוא כמו הנביאים בלבד, וסוברים בבן הנזכר אצלם בו, כאשר נסבור אנחנו בבני בכורי ישראל (שמות ד' כ"ב) כי הוא להגדיל ולפאר בלבד. וכאשר חושבים זולתנו ענין אברהם ידיד הבורא. וזאת הכת האחרונה התחייבו ממה שאשיב עליהם בספר זה, וממה שאזכרנו בשער השלישי בשער בטול התורות שנקרא בערבי אל נס"ך. וכל מה שאזכרנו במאמר השמיני בביאת המשיח. אך הכת הראשונה האומרת כי קצת האל שב גוף ורוח, היא מתחייבת עם שתי התשובות האלה כל מה שיתחייבו בו האומרים, כי הדברים הנבראים הם מן הבורא. והכת השלישית האומרת שגופו ורוחו מחודשים, תחייב כי גוף מחודש שב אלוה בשתוף דבר בו אלהי, ומקישין אותו לחול הכבוד על הר סיני, ובעץ הסנה, ובאהל מועד. וזה מחייב אותם להאמין, כי האהל והסנה וההר, האלהים גם כן, ויוסיפו רעה, ועם זה התחייבו מה שזכרתיו בשער בטול התורות ובשער ביאת המשיח. אך הכת האמצעית התחייב בו מה שהתחייבו בו השתי כתות יחד, תתחייב מה שהתחייבה בו הראשונות, מפני שאמרה שהרוח אלהית עליונה, ומה שהתחייבה בו האחרונה, מפני שאמרה כי הגוף מחודש. ואם זה מה שיש בשער בטול התורות וביאת המשיח לא תמלט ממנו, והוא, מה שזכרתיו בקצרם לגלות התשועה על מי שהאמין שהוא שנים או שלשה או יותר, אך הוא אחד נפרד:
Ey Tanrı sana merhamet etsin, bu insanlar dört gruptur. Bunların üçü daha eskidir; dördüncüsü ise yakın zamanda ortaya çıkmıştır. Birinci grup, mesihlerinin bedeninin ve ruhunun kutsanmış Yaratan’dan olduğunu düşünür. İkinci grup, bedeninin yaratılmış, ruhunun ise Yaratan’dan ona verilmiş olduğunu düşünür. Üçüncü grup, ruhunun ve bedeninin yaratılmış olduğunu, fakat onda Yaratan’dan başka bir ruh bulunduğunu düşünür. Dördüncü grup ise onun yalnızca peygamberler gibi olduğunu düşünür; onda geçen “oğul” ifadesini de bizim “İsrael benim ilk oğlumdur” (Şemot 4:22) sözü hakkında düşündüğümüz gibi, yalnızca yüceltme ve onurlandırma anlamında kabul eder. Başkalarının Avraam için “Yaratan’ın dostu” denmesi hakkında düşündüğü şey de buna benzer. Bu son grup, bu kitapta onlara vereceğim cevaplarla, üçüncü kapıda “yasaların iptali” kapısında —Arapçada buna nesih denir— anacağımız şeylerle ve sekizinci makalede Maşiah’ın (Mesih’in) gelişi konusunda anacağımız her şeyle yükümlüdür. Birinci grup, “Tanrı’nın bir kısmı beden ve ruh oldu” dediği için, bu iki cevaba ek olarak, yaratılmış şeylerin Yaratan’dan olduğunu söyleyenlere gereken bütün sonuçlarla yükümlüdür. Üçüncü grup, bedeninin ve ruhunun sonradan yaratılmış olduğunu söylediği için, sonradan yaratılmış bir bedenin, içindeki ilahi bir şeyin ortaklığıyla tanrı haline geldiğini söylemek zorunda kalır. Bunu Sinay Dağı’nda, çalıda ve Buluşma Çadırı’nda Görkemin yerleşmesine kıyas ederlerse, çadırın, çalının ve dağın da tanrı olduğunu kabul etmeleri gerekir; böylece kötülüğü artırmış olurlar. Bununla birlikte yasaların iptali kapısında ve Maşiah’ın gelişi kapısında andığım şeylerle de yükümlüdürler. Orta grup ise iki grubun birlikte yüklendiği sonuçlarla yükümlüdür: Ruhun yüce ve ilahi olduğunu söylediği için ilk grubun yüklendiğini; bedenin sonradan yaratılmış olduğunu söylediği için son grubun yüklendiğini yüklenir. Yasaların iptali ve Maşiah’ın gelişi kapısında bulunan şeylerden de kurtulamaz. Bunu kısa biçimde, kurtuluşun iki, üç veya daha çok olduğuna inanan kimseye değil, O’nun ayrı ve tek olduğuna inanan kimseye ait olduğunu açığa çıkarmak için andım.